قصد داریم پارچه ها را به شاخه ها گره بزنیم.
گره زدن پارچه به درختان یا همان دخیل بستن، آیین مرسومی است که تقریبا در همه نقاط ایران به نوعی دیده شده است. درختان مقدسی که معمولاً در جوار امام زاده ها وجود دارند و در باور مردم مقدس شمرده می شوند.
در فرهنگ ما لارستانی ها اصطلاح
کُنار لَک و پَک به این باور اشاره دارد.
کُنار همان درخت سدر است که از گذشته های دور درختی مقدس بوده و منظور از
لَک و پَک همان تکه پارچه هایی است که به شاخه ها گره می زنند.
از قضا شبی که که ما در حال اجرای این اثر مفهومی هستیم همزمان شده است با مناسبتی مذهبی به نام لیلة الرغائب یا همان شب آرزو ها.
من شخصاً از وجود چنین مناسبت مذهبی در این شب اطلاعی نداشتم و آنوقت دانستم که چند اس ام اس با این مضمون به دستم رسید و تبلیغات مذهبی که فردای آن روز بر در و دیوار شهر دیدم.
به هر حال هر لحظه بر تعداد افرادی که مشتاق بودند تا به درخت خشکیده ما پارچه گره بزنند افزوده می شد و کم کم انگار همه باور کرده بودند که تقارن اتفاقی اجرای این اثر هنری با این مناسبت مذهبی می تواند نشانه ای باشد به برآورده شدن آرزو هایشان در این شب!
پس از اینکه شاخه ها به اندازه کافی از پارچه پر شد. درخت را به فضای داخلی دانشگاه منتقل کردیم.
قرار بر این بود که ترتیبی بدهیم این اثر از یک مجسمه مفهومی به یک اثر مشارکتی تبدیل شود.
در هنر مشارکتی هنرمند به جای آنکه به تنهایی یک اثر را خلق کند. مخاطب را در شکل گیری اثر هنری مشارکت می دهد. و در واقع بخشی از اثر هنری به کمک بازدید کنندگان شکل می گیرد.
بنابر این ما نیز مقدار زیادی تکه پارچه در کنار درخت قرار داده ایم که بازدید کنندگان به کمک آنها کار را ادامه دهند. حس گره زدن تکه پارچه به شاخه های درخت و تجربه نمادین یک باور آیینی در واقع بخشی از روند تاثیر گذاری اثر هنری ما بر مخاطب است.
گویا صبح فردای آن روز جو دانشگاه شدیداً تحت تاثیر این اثر هنری قرار گرفته است. دانشجویان و کارکنان مشتاق اند مشارکت در این کار هنری را تجربه کنند و درخت هر لحظه پر بار تر و زیباتر می شود.
نزدیک ظهر بود که یکی از مسئولین دانشگاه با من تماس گرفت و راجع به درخت از من پرسید. توضیح دادم که این یک اثر هنری است اما ظاهراً جوی علیه درخت ما در دانشگاه شکل گرفته که معتقد است این
ترویج خرافه پرستی است!
بعد از ظهر که به دانشگاه آمدم در کمال تعجب دیدم که درخت را از آنجا برده اند. از مسئول خدمات علت را جویا شدم و او گفت نامه ای را دریافت کرده که آنها را ملزم کرده درخت را از آنجا ببرند.
نامه را می بینم:
(( درخت آرزوها به دلیل مشکل حراستی به انبار منتقل شود))
حالا درخت آرزوها! که تا دیروز قدر و منزلتی داشت برای خودش و همه دورش حلقه می زدند و زیباییش را تحسین می کردند و بعضی حتی امید و آرزویشان را گره کرده بودند بر شاخه هایش در گوشه تاریک انبار داشت خاک می خورد.
شاید مشکل از سوی ما بود که از قبل اطلاع رسانی نکرده بودیم. و بی جا توقع داشتیم مسئولین و عوام الناس هنر مفهومی را بدانند و با آن به عنوان پدیده ای غریب برخورد نکنند.
به این قصور اگر بد شانسی تقارن اجرای این اثر با شب آرزو ها را هم اضافه کنیم جای گلایه و تعجب نیست که عاقبت یک اثر هنری این باشد.
از این بدتر برای من اما بی انگیزه شدن دانشجویانم بود. کدام دانشجو آنقدر در کارش جدی است که حاضر باشد برای یک اثر هنری خود را با مسائل حراستی درگیر کند؟
بسیاری از آنها که به زحمت ترغیب و تشویق اشان کرده بودم به رها کردن تنبلی، بهانه ای پیدا کرده بودند برای بازگشتن به خانهء اول و بی خیالی و در رفتن از زیر کار.
این بود که از فردای آن روز دست به کار شدیم و با جدیت هرچه بیشتر مشکل را پیگیری کردیم و قرار بر این شد که از خود و کار هنری امان رفع اتهام کنیم و تا بازگشتن درخت آرزوها به جایگاه قبلی اش قدمی عقب نشینی نکنیم.
خوشبختانه تلاش امان پس از یک هفته به نتیجه می رسد و مسئول حراست و ریاست دانشگاه موضوع سوء تفاهم را می پذیرند. و قرار می شود با شرایطی درخت را به جای قبلی اش بازگردانیم.
دانشجویان و کارکنان دانشگاه که همه در جریان این ماجرا بودند. فردای آن روز از دیدن دوباره ی درخت در فضای دانشگاه متعجب شده اند و حتی برخی، رهایی اش از حبس را تبریک می گویند!
یکی از شرایطی که قرار شد آن را بپذیریم این بود که در کنار هر اثر پوسترهایی نصب کنیم که موضوع و شیوه ی هنری آن اثر را توضیح دهد و دیگر این که قبل از اجرای آثار مفهومی دانشگاه را در جریان قرار دهیم.
حالا این درخت شده است نماد جدیت ما در انجام کارهای هنری امان.
همراه با بازگشت او، نشاط هنری به فضای دانشگاه بازگشته است و دانشجویان، با جدیتی بیش از پیش مشغول اجرای چند اثر مفهومی دیگر هستند که در اولین فرصت گزارش آنها را نیز برایتان خواهم نوشت.
از راست : سمانه نوروزی ، اعظم خلیلی ، سارا عزیزی و عالیه حسینی
در میان درختان فضای سبز دانشگاه و دقیقاً در مسیر کارگاه هنر (سالن باغ) اتاقکی وجود دارد که محل نگهداری وسایل باغبانی است. ظاهر به هم ریخته و فاقد ظرافت این اتاقک مرا ترغیب می کند تا با کمک دانشجویان دست به کار تغییر آن شویم.
